ACCOUNTING & TAX GUIDE

คู่มือบันทึกรายการสมุดรายวัน
ออกรายงาน & แบบภาษี

คู่มือครบถ้วนสำหรับการบันทึกรายการบัญชีแบบ Double-Entry, การออกรายงานทางการเงิน, และการคำนวณ-ยื่นแบบภาษีทุกประเภทตามประมวลรัษฎากร

1

หลักการบันทึกรายการในสมุดรายวัน

ระบบนี้ใช้ระบบบัญชีคู่ (Double-Entry Bookkeeping) ตามมาตรฐานบัญชีไทย (Thai GAAP) ทุกรายการต้องมี เดบิต = เครดิต เสมอ

หลักการพื้นฐาน

  • ทุกรายการต้องสมดุล: ผลรวมเดบิต (Dr.) ต้องเท่ากับผลรวมเครดิต (Cr.) เสมอ
  • Journal Entry มีสถานะ: draft → pending_approval → approved → posted → void
  • หมายเลข JV: รูปแบบ JV-YYYY-MM-XXXX เช่น JV-2026-06-0001
  • TAX fields: แต่ละบรรทัด (line) สามารถระบุ VAT rate, WHT rate, cost center ได้
  • Source tracking: รายการจาก Invoice/Bill จะถูก track ด้วย sourceType + sourceId
Auto-Post จาก Invoice/Bill

เมื่อสร้าง Invoice หรือ Bill แล้วกด Post ระบบจะสร้าง Journal Entry อัตโนมัติด้วยฟังก์ชัน autoPostBill / autoPostInvoice ใน packages/shared/src/accounting/auto-poster.ts โดยมี routing ตามบัญชี: Dr. Expenses + Dr. VAT Buy, Cr. AP/AR + Cr. VAT Sell + Cr. WHT Payable

สถานะของ Journal Entry

สถานะ คำอธิบาย ทำอะไรได้
draftร่าง — ยังไม่สมบูรณ์แก้ไข, ลบ, submit ขออนุมัติ
pending_approvalรอการอนุมัติรอ หรือ reject กลับ
in_reviewอยู่ระหว่างตรวจสอบapprove หรือ reject
approvedได้รับอนุมัติแล้วpost ได้เลย
postedลงบัญชีแล้ว — ส่งผลต่อรายงานvoid เท่านั้น (ไม่ลบ)
voidยกเลิก — ไม่ส่งผลต่อรายงานดูข้อมูลได้อย่างเดียว
2

Double-Entry Bookkeeping & Quick Templates

ระบบมี Quick Templates สำเร็จรูป 11 แบบ ช่วยบันทึกรายการได้เร็วขึ้น โดยเลือก template แล้วใส่จำนวนเงิน

ประเภท Quick Templates

Template ID ชื่อ หมวด โครงสร้างบัญชี
sale_cash ขายเงินสด รายรับ Dr. 1110 เงินสด / Cr. 4010 ขายสินค้า
sale_credit ขายเชื่อ (VAT 7%) รายรับ Dr. 1140 ลูกหนี้การค้า (vatRate=7) / Cr. 4020 รายได้ค่าบริการ / Cr. 2150 ภาษีขาย
expense_cash จ่ายเงินสด ค่าใช้จ่าย Dr. 5230 ค่าวัสดุ / Cr. 1110 เงินสด
expense_credit ซื้อเชื่อ (VAT ซื้อ) ค่าใช้จ่าย Dr. 5230 ค่าวัสดุ (vatRate=7) + Dr. 1170 ภาษีซื้อ / Cr. 2110 เจ้าหนี้การค้า
rent ค่าเช่า ค่าใช้จ่าย Dr. 5120 ค่าเช่า / Cr. 2110 เจ้าหนี้การค้า
salary เงินเดือน ค่าใช้จ่าย Dr. 5110 เงินเดือนพนักงาน / Cr. 2110 เจ้าหนี้การค้า
utility ค่าสาธารณูปโภค ค่าใช้จ่าย Dr. 5240 ค่าสาธารณูปโภค / Cr. 2110 เจ้าหนี้การค้า
receive_payment รับชำระหนี้ รับชำระ Dr. 1121 เงินฝาก KBank / Cr. 1140 ลูกหนี้การค้า
pay_bill จ่ายชำระหนี้ จ่ายชำระ Dr. 2110 เจ้าหนี้การค้า / Cr. 1121 เงินฝาก KBank
wht หัก ณ ที่จ่าย (3%) ภาษี Dr. 2110 ลดเจ้าหนี้ (whtRate=3) / Cr. 2140 ภาษีหัก ณ ที่จ่ายค้างนำส่ง
depreciation ค่าเสื่อมราคา ปรับปรุง Dr. 5212 ค่าเสื่อมราคายานพาหนะ / Cr. 1730 ค่าเสื่อมสะสม
วิธีใช้ Quick Template

ไปที่หน้า /journal/new → เลือก Template จากนั้นใส่จำนวนเงินในช่อง Dr. หรือ Cr. ตามต้องการ ระบบจะเติมบัญชีให้อัตโนมัติ แล้วกด Submit เพื่อบันทึก

3

รายการขาย (Revenue Journal Entries)

การบันทึกรายการขายสินค้าและบริการ ทั้งเงินสดและเงินเชื่อ พร้อม VAT 7%

3.1 ขายเงินสด (ไม่มี VAT)

รายรับ ขายสินค้าเงินสด 10,000 บาท
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
10,000.00 รับเงินสด
10,000.00 รายได้จากการขาย

3.2 ขายเชื่อ + VAT 7%

รายรับ ขายเชื่อ 35,000 บาท + VAT 7% = 37,450 บาท
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
37,450.00 vatRate: 7%
35,000.00 Base amount
2,450.00 35,000 × 7%
💡 การคำนวณ VAT: ภาษีมูลค่าเพิ่ม = Base Amount × 7% ลูกหนี้รวม VAT = Base + VAT ระบบคำนวณ VAT อัตโนมัติเมื่อระบุ vatRate: '7' ใน template

3.3 ขายสินค้าปลอดภาษีมูลค่าเพิ่ม (Zero-Rated)

รายรับ ส่งออกสินค้า VAT 0% = 50,000 บาท
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
50,000.00 vatRate: '0' (ปลอด VAT)
50,000.00 ส่งออก ตาม ม.77/2

3.4 ขายเงินสดพร้อม VAT

รายรับ ขายสินค้าเงินสด 7,000 + VAT 7% = 7,490
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
7,490.00 vatRate: 7%
7,000.00 Base amount
490.00 7,000 × 7%

3.5 รายได้ค่าเช่า (VAT 7%)

รายรับ เก็บค่าเช่า 25,000 + VAT 7% = 26,750
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
26,750.00 vatRate: 7%
25,000.00 Base amount
1,750.00 25,000 × 7%

3.6 ดอกเบี้ยรับ (ไม่มี VAT)

รายรับ รับดอกเบี้ยเงินฝาก 1,500 บาท (WHT 1%)
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
1,485.00 รับหลังหัก WHT
15.00 WHT 1%
1,500.00 ไม่มี VAT
⚠
หมายเหตุ: รายการขายที่มี VAT 7% จะถูกนำมารวมในรายงาน PP30 (ภ.พ.30) อัตโนมัติ โดยระบบจะแยก Output VAT จาก Invoice ที่มีสถานะ non-void ในเดือนนั้น
4

รายการค่าใช้จ่าย (Expense Journal Entries)

การบันทึกรายการซื้อสินค้า/บริการ ทั้งเงินสดและเงินเชื่อ พร้อม VAT ซื้อ

4.1 ซื้อวัสดุเงินสด

ค่าใช้จ่าย ซื้อวัสดุเงินสด 5,000 บาท
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
5,000.00
5,000.00

4.2 ซื้อเชื่อ + VAT ซื้อ 7%

ค่าใช้จ่าย ซื้อวัสดุเชื่อ 20,000 + VAT 7% = 21,400
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
20,000.00 vatRate: 7%
1,400.00 20,000 × 7%
21,400.00 Base + VAT

4.3 ค่าเช่าสำนักงาน + VAT 7%

ค่าใช้จ่าย ค่าเช่า 30,000 + VAT 7% = 32,100
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
30,000.00 vatRate: 7%
2,100.00 30,000 × 7%
32,100.00

4.4 ค่าเงินเดือนพนักงาน

ค่าใช้จ่าย เงินเดือนรวม 150,000 (ไม่มี VAT)
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
150,000.00 ค่าใช้จ่ายเงินเดือน
150,000.00 ค้างจ่ายพนักงาน

4.5 ค่าสาธารณูปโภค (ค่าน้ำ/ค่าไฟ)

ค่าใช้จ่าย ค่าไฟฟ้า 3,500 + VAT 7% = 3,745
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
3,500.00 vatRate: 7%
245.00 3,500 × 7%
3,745.00

4.6 ค่าสาธารณูปโภค (ไม่มี VAT — ค่าน้ำประปา)

ค่าใช้จ่าย ค่าน้ำประปา 1,200 บาท (ไม่มี VAT)
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
1,200.00 vatRate: '0' (ไม่มี VAT)
1,200.00

4.7 ค่าเดินทาง (Travel + VAT 7%)

ค่าใช้จ่าย ค่าเดินทาง 8,000 + VAT 7% = 8,560
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
8,000.00 vatRate: 7%
560.00 8,000 × 7%
8,560.00
!
ภาษีซื้อห้าม (Forbidden Input VAT)

ค่าใช้จ่ายบางประเภท ห้ามนำภาษีซื้อไปหักภาษีขาย เช่น ค่ารับรอง, ค่า娱乐, ค่าของขวัญ ระบบจะแยก VAT เข้าบัญชี vatForbidden อัตโนมัติ

5

รับชำระหนี้ / จ่ายชำระหนี้

การบันทึกรับเงินจากลูกค้าและการจ่ายเงินให้เจ้าหนี้

5.1 รับชำระหนี้จากลูกค้า (Bank Transfer)

รับชำระ ลูกค้าโอนเงินมาจ่ายหนี้ 50,000 บาท
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
50,000.00 เงินเข้าบัญชี
50,000.00 ตัดลูกหนี้

5.2 รับชำระหนี้ Partial

รับชำระ ลูกค้าจ่ายบางส่วน 30,000 (จากหนี้ 50,000)
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
30,000.00 เงินเข้าบางส่วน
30,000.00 ตัดลูกหนี้บางส่วน

5.3 จ่ายชำระหนี้เจ้าหนี้

จ่ายชำระ จ่ายเงินเจ้าหนี้ 25,000 บาท ผ่านโอน
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
25,000.00 ตัดเจ้าหนี้
25,000.00 เงินออก

5.4 จ่ายชำระพร้อม WHT 3%

จ่ายชำระ จ่ายค่าบริการ 10,000 + VAT 7% + WHT 3% = 10,400
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
10,700.00 Base + VAT
300.00 WHT 3% จาก 10,000
10,400.00 จ่ายจริง = 10,700 - 300
6

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax)

การบันทึกรายการหัก ณ ที่จ่าย ตามอัตรามาตรา 40 แห่งประมวลรัษฎากร

อัตรา WHT ที่ใช้บ่อย

อัตรา มาตรา 40 ประเภทรายได้ ตัวอย่าง
1% 40(4)(ก) ดอกเบี้ยเงินฝาก ดอกเบี้ยธนาคาร, ดอกเบี้ยพันธบัตร
2% 40(1) เงินเดือน/ค่าจ้าง เงินเดือนพนักงาน (กรณีจ้างบุคคลภายนอก)
3% 40(2) ค่าธรรมเนียม/นายหน้า/ค่าบริการ ค่าโฆษณา, ค่าที่ปรึกษา, ค่ารับเหมา
5% 40(5) ค่าเช่า ค่าเช่าสำนักงาน, ค่าเช่าเครื่องจักร
10% 40(4)(ข) เงินปันผล/เงินปันผลระหว่างกาล เงินปันผลที่จ่ายให้ผู้ถือหุ้น

6.1 หัก WHT 3% จากค่าบริการ

ภาษี จ่ายค่าบริการ 20,000 หัก WHT 3% = 600
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
20,000.00 vatRate: '0', whtRate: '3'
600.00 20,000 × 3%

6.2 หัก WHT 5% จากค่าเช่า

ภาษี จ่ายค่าเช่า 30,000 หัก WHT 5% = 1,500
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
30,000.00 vatRate: '0', whtRate: '5'
1,500.00 30,000 × 5%

6.3 นำส่ง WHT ที่หักไว้

ภาษี นำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่าย 8,500 บาท (ผ่าน e-Filing)
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
8,500.00 ตัดหนี้ภาษี
8,500.00 จ่ายภาษี
WHT กับ Tax Forms

ข้อมูล WHT จาก Bills จะถูกนำไปคำนวณในแบบ PND3 (บุคคลธรรมดา) และ PND53 (นิติบุคคล) โดยอัตโนมัติ จากนั้นสรุปรวมใน PND1 (แบบนำส่ง) ส่วน WHT จาก Journal entries จะถูกคำนวณผ่านฟังก์ชัน computeWHTFromJournals()

7

รายการปรับปรุง Period-End Adjustments

รายการปรับปรุงปลายงวด ค่าเสื่อมราคา และรายการปิดบัญชี

7.1 บันทึกค่าเสื่อมราคา

ปรับปรุง ค่าเสื่อมราคายานพาหนะประจำเดือน 5,000
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
5,000.00 ค่าใช้จ่ายประจำเดือน
5,000.00 Contra-asset

7.2 บันทึกเงินสำรองค่าใช้จ่าย (Accrued Expense)

ปรับปรุง ค้างค่าสาธารณูปโภคเดือน มิ.ย. 4,500
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
4,500.00 ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นแล้ว
4,500.00 ยังไม่ได้จ่าย

7.3 บันทึกรายได้ค้างรับ (Accrued Revenue)

ปรับปรุง ค้างค่าบริการเดือน มิ.ย. 12,000
บัญชี เดบิต เครดิต หมายเหตุ
12,000.00 รายได้ที่เกิดขึ้นแล้ว
12,000.00

7.4 รายการปิดบัญชี (Closing Entries)

📌 การปิดบัญชีปลายงวด: ระบบสร้าง Closing Entries อัตโนมัติด้วยฟังก์ชัน generateClosingEntries() ใน packages/shared/src/accounting/closing-engine.ts โดย:

• ปิดรายได้: Dr. รายได้ทั้งหมด → Cr. กำไรสะสม (3110)
• ปิดค่าใช้จ่าย: Dr. กำไรสะสม (3110) → Cr. ค่าใช้จ่ายทั้งหมด
• ตรวจสอบ: ต้องไม่มี draft/unapproved journals ก่อนปิดบัญชี
• ใช้คำสั่ง: POST /api/closing-entries พร้อม periodStart และ periodEnd
8

รายงาน Trial Balance (งบทดลอง balances)

รายงานสรุปยอดเดบิต-เครดิต ของทุกบัญชี เพื่อตรวจสอบความถูกต้องก่อนจัดทำงบการเงิน

📝 Journal Entries → ✅ Posted → 📊 Trial Balance → 📋 Balance Sheet → 📈 Income Statement

วิธีเข้าถึง

  1. ไปที่รายงาน เมนู Reports → Trial Balance หรือ /reports/trial-balance
  2. เลือกช่วงวันที่ ระบุ Start Date และ End Date (หรือ Period เช่น 2026-06)
  3. ตรวจสอบยอดรวม ผลรวม Dr. ต้องเท่ากับ Cr. เสมอ
// API Endpoint GET /api/reports/trial-balance?startDate=2026-06-01&endDate=2026-06-30 // Response { "data": { "accounts": [ { "code": "1110", "name": "เงินสด", "debit": 150000, "credit": 80000, "balance": 70000 } ], "totalDebit": 500000, "totalCredit": 500000 // ← ต้องเท่ากัน! } }
!
ถ้า Dr. ไม่เท่า Cr.

Trial Balance ไม่สมดุล หมายความว่ามีรายการที่บันทึกผิด ตรวจสอบ journal entries ล่าสุดว่ามีรายการที่ไม่สมดุลหรือไม่

9

งบดุล (Balance Sheet)

แสดงฐานะการเงิน ณ วันใดวันหนึ่ง — สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของผู้ถือหุ้น

โครงสร้างงบดุล

หมวด ประเภทบัญชี ตัวอย่าง Normal Balance
สินทรัพย์ (Assets) สินทรัพย์หมุนเวียน เงินสด, ลูกหนี้, ภาษีซื้อ, สินค้าคงเหลือ Dr.
สินทรัพย์ถาวร อาคาร, เครื่องจักร, ยานพาหนะ, ค่าเสื่อมสะสม Dr. / Cr. (contra)
หนี้สิน (Liabilities) หนี้สินหมุนเวียน เจ้าหนี้การค้า, ภาษีขาย, WHT payable Cr.
หนี้สินระยะยาว เงินกู้ยืมระยะยาว Cr.
ส่วนของผู้ถือหุ้น (Equity) ทุนจดทะเบียน + กำไรสะสม ทุนจดทะเบียน, กำไรสะสม Cr.
// API Endpoint GET /api/reports/balance-sheet?endDate=2026-06-30 // สมการพื้นฐาน Assets = Liabilities + Equity // Working Paper ใช้ format: GET /api/reports/working-paper?startDate=2026-06-01&endDate=2026-06-30
10

งบกำไรขาดทุน (Income Statement / P&L)

แสดงผลประกอบการระหว่างงวด — รายได้ - ค่าใช้จ่าย = กำไรสุทธิ

โครงสร้างงบกำไรขาดทุน

รายการ กลุ่มบัญชี วิธีคำนวณ
รายได้ขายสินค้า 4010 Credit - Debit ของบัญชี 4xxx
รายได้ค่าบริการ 4020 Credit - Debit
ต้นทุนขาย 5xxx (cost of sales) Debit - Credit
กำไรขั้นต้น - รายได้ - ต้นทุนขาย
ค่าใช้จ่ายขาย/บริหาร 5xxx-6xxx (operating) Debit - Credit
กำไรก่อนภาษี - กำไรขั้นต้น - ค่าใช้จ่าย
ภาษีเงินได้ 6200 ค่าใช้จ่ายทางภาษี
กำไรสุทธิ - กำไรก่อนภาษี - ภาษีเงินได้
// API Endpoint GET /api/reports/income-statement?startDate=2026-01-01&endDate=2026-06-30
11

งบกระแสเงินสด (Cash Flow Statement)

แสดงการเปลี่ยนแปลงของเงินสดในรอบบัญชี แบ่งเป็น 3 กิจกรรม

กิจกรรม กลุ่มบัญชี ตัวอย่าง
กิจกรรมดำเนินงาน (Operating) Current assets, current liabilities, revenue, expense เงินสดจากขายสินค้า, จ่ายค่าใช้จ่าย
กิจกรรมลงทุน (Investing) Fixed assets (subCategory: fixed_asset, other_asset) ซื้อเครื่องจักร, ขายอาคาร
กิจกรรมจัดหาเงิน (Financing) Long-term liabilities, equity กู้เงิน, จ่ายเงินปันผล, ออกหุ้น
// API Endpoint GET /api/reports/cash-flow?startDate=2026-01-01&endDate=2026-06-30
12

รายงาน VAT & General Ledger

รายงาน VAT สำหรับยื่น ภ.พ.30 และสมุดรายวันทั่วไป (General Ledger)

12.1 รายงาน VAT (ภ.พ.30)

// API Endpoint GET /api/reports/vat?startDate=2026-06-01&endDate=2026-06-30 // Response structure { "sales": { "totalSales": 500000, "exportSales": 100000, "domesticSales": 400000 }, "purchases": { "totalPurchases": 300000, "inputVat": 21000, "inputVatForbidden": 700 }, "outputVat": 28000, "vatPayable": 7700 // Output VAT - Input VAT Allowed }

12.2 สมุดรายวันทั่วไป (General Ledger)

// All journal entries in date range GET /api/reports/general-ledger?startDate=2026-06-01&endDate=2026-06-30 // Account-specific ledger GET /api/reports/account-ledger?accountId=xxx&startDate=2026-06-01&endDate=2026-06-30
13

รายงานอื่นๆ ที่ระบบรองรับ

รายงาน API Endpoint คำอธิบาย
Aging Report /api/reports/aging วิเคราะห์ลูกหนี้/เจ้าหนี้ค้างชำระ (30/60/90 วัน)
Cash Book /api/reports/cash-book สมุดเงินสดรายวัน
Sales Journal /api/reports/sales-journal สมุดรายวันขาย
Purchase Journal /api/reports/purchase-journal สมุดรายวันซื้อ
Financial Ratios /api/reports/ratios อัตราส่วนทางการเงิน (D/E, Current Ratio, ROE, etc.)
Cost Center /api/reports/by-cost-center วิเคราะห์รายได้/ค่าใช้จ่ายตามศูนย์ต้นทุน
Working Paper /api/reports/working-paper กระดาษทำการ (Trial Balance + Adjustments + Adjusted TB)
14

ภ.พ.30 — แบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT Monthly Return)

ยื่นทุกวันที่ 1-15 ของเดือนถัดไป ครอบคลุมภาษีมูลค่าเพิ่มจากการขายสินค้า/บริการในประเทศ

📝 Invoice/Bill → ✅ Posted → 🧮 Compute PP30 → 📋 Review → 📤 Submit & File

วิธีคำนวณ VAT ในระบบ

// API — สร้างแบบฟอร์ม PP30 แล้วคำนวณอัตโนมัติ POST /api/tax-forms { "formType": "pp30", "period": "2026-06" } // คำนวณ VAT (ใช้ข้อมูล Invoices + Bills ที่ posted ในเดือนนั้น) POST /api/tax-forms/:id/compute // Output VAT = ผลรวม VAT จาก Invoices ในเดือน (ไม่รวม void/export) // Input VAT = ผลรวม VAT จาก Bills ในเดือน - VAT ที่ห้าม (forbidden) // VAT Payable = Output VAT - Input VAT Allowed

สิ่งที่ต้องเตรียม

  • Invoice ที่ issued ในเดือน: ต้องมีสถานะ posted (ไม่ใช่ void)
  • Bill ที่ได้รับในเดือน: ต้องมีสถานะ posted, มี VAT 7%
  • แยก VAT ห้าม (Forbidden): ค่ารับรอง, ของขวัญ ต้อง mark ไว้ใน Bill
  • ส่งออก (Zero-Rated): Invoice ที่ส่งออกต้องมี VAT 0%
!
ภาษีซื้อห้าม (Forbidden Input VAT)

ตามมาตรา 82/5 แห่งประมวลรัษฎากร ห้ามนำภาษีซื้อจากค่ารับรอง/娱乐/ของขวัญไปหักภาษีขาย ต้อง mark ไว้ใน Bill ด้วย notes: "entertainment" หรือ notes: "รับรอง" หรือใช้ forbiddenBillIds parameter

15

ภ.ง.ด.1 / ภ.ง.ด.3 / ภ.ง.ด.53 — ภาษีหัก ณ ที่จ่าย

ยื่นนำส่งทุกวันที่ 1-7 ของเดือนถัดไป (กรณีจ่ายเดือนละ 1 ครั้ง)

ความแตกต่างระหว่างแบบ

แบบฟอร์ม ชื่อ ผู้ถูกหัก ใช้เมื่อ
PND3 ภ.ง.ด.3 บุคคลธรรมดา จ่ายค่าบริการ/ค่าธรรมเนียมให้บุคคลธรรมดา
PND53 ภ.ง.ด.53 นิติบุคคล จ่ายค่าบริการ/ค่าธรรมเนียมให้นิติบุคคล
PND1 ภ.ง.ด.1 สรุปรวมทั้งหมด สรุปยอด PND3 + PND53 + WHT จาก Journals
PND50 ภ.ง.ด.50 รายเดือน รายการหัก ณ ที่จ่ายรายเดือน (แนบกับ PND1)
PND50_annual ภ.ง.ด.50 ประจำปี สรุปทั้งปี ยื่นภายใน 31 ม.ค. ของปีถัดไป
PND51 ภ.ง.ด.51 เงินปันผล หัก ณ ที่จ่ายจากเงินปันผล (10%)

วิธีคำนวณ PND3/PND53

// API — สร้างและคำนวณ PND3 POST /api/tax-forms { "formType": "pnd3", "period": "2026-06" } POST /api/tax-forms/:id/compute // ระบบคำนวณจาก Bills ที่: // - มี whtAmount > 0 AND whtRate > 0 // - vendor.payerType === 'individual' สำหรับ PND3 // - vendor.payerType === 'corporate' สำหรับ PND53 // - สถานะ Bill ไม่ใช่ void // - อยู่ในช่วงวันที่ของ period // PND1 = สรุปรวม PND3 + PND53 + WHT จาก Journal Entries POST /api/tax-forms { "formType": "pnd1", "period": "2026-06" }

ข้อมูล WHT จาก Journal Entries

📌 WHT จาก Journals: นอกจาก Bills แล้ว ระบบยังดึงข้อมูล WHT จาก Journal Entries ที่ไม่ใช่ sourceType 'bill' หรือ 'invoice' เช่น เงินเดือน, รายการ manual GL ผ่านฟังก์ชัน computeWHTFromJournals() โดย:

• ตรวจสอบ whtAmount และ whtRate ในแต่ละบรรทัด
• คำนวณรายได้ย้อนกลับ: income = whtAmount × 100 / whtRate
• จัดกลุ่มตาม Income Type 40 (ม.40(1), 40(2), 40(4), 40(5), 40(6))

16

ภาษีเงินได้นิติบุคคล — ภ.พ.36 / ภ.ธ.40

ภาษีเงินได้นิติบุคคล ยื่นรายครึ่งปี (ภ.พ.36) และรายปี (ภ.ธ.40) ตามมาตรา 65 แห่งประมวลรัษฎากร

PP36 — ยื่นรายครึ่งปี

  • ครึ่งปีแรก: ยื่นภายในสิ้นเดือน ส.ค. (8 วันหลังปิดงบครึ่งปี)
  • ครึ่งปีหลัง: ยื่นภายในสิ้นเดือน ก.พ. (8 วันหลังปิดงบครึ่งปี)
  • คำนวณจาก: Journal Entries ที่ posted ในช่วง 6 เดือน

Por40 — ยื่นรายปี

  • ยื่นภายใน: 150 วันหลังปิดงบการเงิน
  • คำนวณจาก: Journal Entries ที่ posted ตลอดทั้งปี

วิธีคำนวณ CIT

// Step 1: คำนวณกำไรทางบัญชี (Accounting Net Profit) // Revenue (4xxx credit - debit) - Expense (5xxx-6xxx debit - credit) // Step 2: ปรับปรุงเป็นกำไรสุทธิทางภาษี // + Add-backs (ค่าใช้จ่ายที่ห้ามหัก) // - ค่ารับรอง (entertainment): สูงสุด 0.1% ของรายได้ หรือ 10 ล้าน // - ค่าเสื่อมราคาเกินกำหนด // - Deductions (รายการลดหย่อน)

สูตรคำนวณ CIT Progressive

กำไรสุทธิ (บาท) อัตราภาษี
ไม่เกิน 300,000免税
300,001 - 1,000,00015%
1,000,001 - 5,000,000200,000 + 20% ของส่วนที่เกิน 1 ล้าน
5,000,001 - 30,000,0001,000,000 + 25% ของส่วนที่เกิน 5 ล้าน
เกิน 30,000,0007,250,000 + 30% ของส่วนที่เกิน 30 ล้าน
// API POST /api/tax-forms { "formType": "pp36", "period": "2026-H1" } POST /api/tax-forms { "formType": "por40", "period": "2026" }
17

แบบภาษีอื่นๆ ที่ระบบรองรับ (63+ แบบ)

ระบบรองรับแบบภาษีมากกว่า 60 ประเภท แบ่งเป็น 4 tiers ตามระดับการคำนวณอัตโนมัติ

Tier 1 — Auto-Compute จากข้อมูลธุรกรรม

คำนวณอัตโนมัติจาก Invoices, Bills, และ Journal Entries

ภ.พ.30 (PP30)
แบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่มรายเดือน
รายเดือน Auto-Compute
ภ.ง.ด.1 (PND1)
ใบแจ้งการนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่าย
รายเดือน Auto-Compute
ภ.ง.ด.3 (PND3)
แบบแสดงรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (บุคคลธรรมดา)
รายเดือน Auto-Compute
ภ.ง.ด.53 (PND53)
แบบแสดงรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (นิติบุคคล)
รายเดือน Auto-Compute
ภ.พ.36 (PP36)
แบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี
ครึ่งปี Auto-Compute
ภ.ธ.40 (Por40)
แบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี
รายปี Auto-Compute

Tier 2 — Manual Payload (ข้อมูลเฉพาะทาง)

ภ.พ.4 (PP4)
ภาษีป้าย
ตามกำหนด Manual Input
Vehicle Tax
ภาษีรถ (คำนวณจาก CC)
รายปี Manual Input
Land Building Tax
ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง
รายปี Manual Input
Stamp Duty
อากรแสตมป์
ตามกำหนด Manual Input

Tier 3 — WHT Variants (ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ประเภทต่างๆ)

50 ทวิ (WHT Cert)
หนังสือรับรองการหัก ณ ที่จ่าย
ตามกำหนด Auto-Compute
PND50 (Monthly)
รายการหัก ณ ที่จ่ายรายเดือน
รายเดือน Auto-Compute
PND51
หัก ณ ที่จ่าย เงินปันผล
รายเดือน Auto-Compute
PND54
หัก ณ ที่จ่าย จ่ายให้ต่างประเทศ
รายเดือน Auto-Compute

Tier 4 — Special Tax Types

PorPor12
ภาษีธุรกิจเฉพาะ (SST)
รายเดือน Manual Input
PorPor13
ภาษีธุรกิจเฉพาะ (Bank/Finance)
รายเดือน Manual Input
BOI Tax
สิทธิประโยชน์ BOI
รายปี Manual Input
Transfer Pricing
ราคาประเมินการโอนย้าย
รายปี Manual Input
18

Workflow การยื่นแบบภาษี

วงจรชีวิตแบบฟอร์มภาษีตั้งแต่สร้างจนถึงได้รับอนุมัติ

📝 Draft → 🔍 Reviewing → ✅ Approved → 📤 Filed → 🎉 Acknowledged

สถานะของ Tax Form

สถานะ คำอธิบาย Action ที่ทำได้
draftแบบฟอร์มที่สร้างไว้ ยังไม่คำนวณCompute, Update payload, Delete
computingกำลังคำนวณรอ
computedคำนวณเสร็จแล้วReview, Update, Submit
reviewingรอการตรวจสอบApprove, Reject
approvedอนุมัติแล้วSubmit (ยื่นแบบ)
filedยื่นแบบแล้วAcknowledge (ได้รับอนุมัติ)
acknowledgedได้รับอนุมัติจาก RDTerminal state ✅
rejectedถูกปฏิเสธResubmit (กลับเป็น reviewing)

ลำดับขั้นตอน

  1. สร้างแบบฟอร์ม POST /api/tax-forms พร้อม formType และ period
  2. คำนวณ (Compute) POST /api/tax-forms/:id/compute — ระบบดึงข้อมูลจาก Invoices/Bills/Journals อัตโนมัติ
  3. ตรวจสอบ (Review) ตรวจสอบยอดคำนวณ แก้ไข payload ถ้าจำเป็น
  4. Submit & Approve POST /api/tax-forms/:id/submit → POST /api/filings/:id/approve
  5. File (ยื่นแบบ) POST /api/filings/:id/file — ยื่นผ่าน e-Filing ของสรรพากร
  6. Acknowledge POST /api/filings/:id/acknowledge — บันทึกเลขอ้างอิงจาก RD
⚠
Cross-Form Validation: สำหรับ PND1 ระบบจะตรวจสอบว่า PND1 = PND3 + PND53 ก่อนยื่น ถ้าไม่ตรงกันจะไม่สามารถ submit ได้
19

Workflow: Journal Entries → รายงานทางการเงิน

แสดงลำดับขั้นตอนว่า Journal Entry ที่บันทึกไว้จะถูกนำไปสร้างรายงานได้อย่างไร

📝 1. บันทึกรายการ → ✅ 2. Approve & Post → 📊 3. Trial Balance → 📋 4. Adjustments → 📈 5. Financial Statements

Step 1: บันทึกรายการ

ไปที่ /journal/new เลือก Quick Template หรือสร้าง manual แล้วกด Submit

Step 2: Approve & Post

ผู้มีสิทธิ์ (Senior/Owner) ตรวจสอบแล้ว Approve → Post ลงสมุดรายวัน (สถานะเป็น posted)

Step 3: ตรวจสอบ Trial Balance

ไปที่ /reports/trial-balance ตรวจสอบว่ายอด Dr. = Cr.

Step 4: บันทึกรายการปรับปรุง (ถ้ามี)

ค่าเสื่อมราคา, Accrued Expense, Accrued Revenue → Post อีกครั้ง

Step 5: ออกรายงาน

รายงาน หน้า ใช้ข้อมูลจาก
Balance Sheet /reports/bs Journal Lines ของบัญชี Assets + Liabilities + Equity ณ วันสิ้นงวด
Income Statement /reports/pl Journal Lines ของบัญชี Revenue + Expense ในงวดนั้น
Cash Flow /reports/cash-flow Journal Lines ทั้งหมด จัดกลุ่มตาม subCategory
VAT Report /reports/vat-report Invoices + Bills ที่ posted ในงวด
Working Paper /reports/trial-balance Trial Balance + Adjustments → Adjusted TB
20

Workflow: Journal Entries → แบบภาษี

แสดงลำดับขั้นตอนว่ารายการที่บันทึกไว้จะถูกนำไปคำนวณในแบบภาษีใดบ้าง

PP30 — ภาษีมูลค่าเพิ่ม

📝 Invoice ขาย → 📊 Output VAT → 📝 Bill ซื้อ → 📊 Input VAT → 🧮 VAT Payable
  • Source: Invoices (output VAT) + Bills (input VAT) ที่ posted ในเดือน
  • Auto-compute: คำนวณ VAT Payable = Output VAT - Input VAT Allowed
  • Forbidden VAT: ค่ารับรอง/娱乐 ถูกหักออกอัตโนมัติ

PND1/PND3/PND53 — ภาษีหัก ณ ที่จ่าย

📝 Bill ที่หัก WHT → 🧮 PND3 (บุคคล) → 🧮 PND53 (นิติ) → 📊 PND1 (สรุป)
  • Source: Bills ที่มี whtAmount > 0 + Journal Entries ที่มี WHT
  • PND3: Bills จาก vendors ที่เป็นบุคคลธรรมดา
  • PND53: Bills จาก vendors ที่เป็นนิติบุคคล
  • PND1: สรุป PND3 + PND53 + WHT จาก Journals
  • Journal WHT: ดึงจาก journal lines ที่ไม่ใช่ sourceType 'bill'/'invoice'

PP36/Por40 — ภาษีเงินได้นิติบุคคล

📝 Journal Entries ทั้งหมด → 📊 Revenue - Expense → ➕ Add-backs → 🧮 CIT Progressive
  • Source: Journal Entries ที่ posted ในรอบบัญชี
  • Revenue: บัญชี 4xxx (credit - debit)
  • Expense: บัญชี 5xxx-6xxx (debit - credit)
  • Add-backs: ค่ารับรอง, ค่าเสื่อมราคาเกินกำหนด
  • CIT Rate: Progressive 0% - 30% ตามตาราง
Cross-Form Validation

ก่อนยื่น PND1 ระบบตรวจสอบว่า PND1 = PND3 + PND53 ถ้าไม่เท่ากันจะไม่สามารถ submit ได้ ต้องแก้ไข PND3/PND53 ก่อน

21

ปิดบัญชี Period-End Closing

การปิดบัญชีปลายงวด ย้ายยอดรายได้และค่าใช้จ่ายไปยังกำไรสะสม

ก่อนปิดบัญชีต้องทำอะไรบ้าง

  1. บันทึกรายการปรับปรุงทั้งหมด ค่าเสื่อมราคา, Accrued Expense/Revenue, รายการบันทึกล่าช้า
  2. Approve & Post ทุก Journal Entry ต้องไม่มี draft หรือ pending approval ค้างอยู่
  3. ยื่นแบบภาษีให้ครบ PP30, PND1/3/53, PP36/Por40 ของงวดนั้น
  4. ทำ Pre-close Validation validatePreClose() ตรวจสอบว่าไม่มี draft/unapproved journals
  5. สร้าง Closing Entries POST /api/closing-entries พร้อม periodStart + periodEnd
// ปิดบัญชี — ปิดรายได้และค่าใช้จ่ายไปยังกำไรสะสม (3110) // Step 1: ปิดรายได้ Dr. รายได้ทั้งหมด (4xxx) → Cr. กำไรสะสม (3110) // ผลลัพธ์: บัญชีรายได้เป็น 0 // Step 2: ปิดค่าใช้จ่าย Dr. กำไรสะสม (3110) → Cr. ค่าใช้จ่ายทั้งหมด (5xxx-6xxx) // ผลลัพธ์: บัญชีค่าใช้จ่ายเป็น 0 // ยอดคงเหลือใน 3110 = กำไรสุทธิของงวดนั้น
⚠
สำคัญ: การปิดบัญชี ไม่สามารถ undo ได้ ตรวจสอบให้แน่ใจว่าทุกรายการครบถ้วนก่อนกดปิดบัญชี
COA

ผังบัญชีมาตรฐาน (Chart of Accounts)

ผังบัญชีมาตรฐานไทย ตามระบบ 4 หลัก ที่ใช้ใน AccOS Pro

สินทรัพย์ (1xxx)

รหัสชื่อบัญชีประเภทใช้ใน
1110เงินสดในมือสินทรัพย์หมุนเวียนขายเงินสด, จ่ายเงินสด
1121เงินฝาก KBankสินทรัพย์หมุนเวียนโอนเงินเข้า/ออก
1130ลูกหนี้การค้าสินทรัพย์หมุนเวียนขายเชื่อ
1140ลูกหนี้อื่นสินทรัพย์หมุนเวียนAccrued Revenue
1150ภาษีซื้อ (Input VAT)สินทรัพย์หมุนเวียนBill ที่มี VAT 7%
1170สินค้าคงเหลือสินทรัพย์หมุนเวียนสินค้า stock
1500สินทรัพย์ถาวรสินทรัพย์ถาวร (Header)-
1610อาคารและสิ่งปลูกสร้างสินทรัพย์ถาวรค่าเสื่อม
1630ยานพาหนะสินทรัพย์ถาวรค่าเสื่อม
1730ค่าเสื่อมสะสมContra-assetค่าเสื่อมราคา

หนี้สิน (2xxx)

รหัสชื่อบัญชีประเภทใช้ใน
2110เจ้าหนี้การค้าหนี้สินหมุนเวียนBill ซื้อเชื่อ
2140ภาษีหัก ณ ที่จ่ายค้างนำส่งหนี้สินหมุนเวียนWHT payable
2150ภาษีขาย (Output VAT)หนี้สินหมุนเวียนInvoice ขาย VAT 7%
2160เงินสำรองค่าใช้จ่ายหนี้สินหมุนเวียนAccrued Expense

รายได้ (4xxx)

รหัสชื่อบัญชีNormal Balance
4010ขายสินค้าCredit
4020รายได้ค่าบริการCredit
4030รายได้ค่าเช่าCredit
4050รายได้ดอกเบี้ยCredit

ค่าใช้จ่าย (5xxx-6xxx)

รหัสชื่อบัญชีNormal Balance
5110เงินเดือนพนักงานDebit
5120ค่าเช่าDebit
5212ค่าเสื่อมราคายานพาหนะDebit
5230ค่าวัสดุสิ้นเปลืองDebit
5240ค่าสาธารณูปโภคDebit
5250ค่าเดินทางDebit
6200ภาษีเงินได้Debit